શું ફિશર દવાથી ઠીક થઈ શકે છે કે સર્જરી જરૂરી બને છે?

Key Takeaways

• ઘણા નવા ફિશર દવા અને રોજિંદી કાળજીથી સુધરી શકે છે.
• કબજિયાત ઘટાડવી અને મળ નરમ રાખવો સારવારનો મહત્વનો ભાગ છે.
• દરેક દર્દીને ફિશર સર્જરીની જરૂર પડતી નથી.
• લાંબા સમયથી ન મટતો ફિશર હોય તો ફરી તપાસ જરૂરી બની શકે છે.
• વારંવાર લોહી આવતું હોય તો તેને માત્ર ફિશર માનીને અવગણવું નહીં.

ડૉ. ભાવિન બારિયા અમદાવાદમાં ફિશરની તપાસ, સારવાર અને જરૂર મુજબ સર્જરીની સેવાઓ આપે છે. મળ કરતી વખતે તીવ્ર દુખાવો, બળતરા અથવા થોડું લોહી દેખાય તો તેનું એક કારણ એનલ ફિશર હોઈ શકે છે. સારી વાત એ છે કે ઘણા નવા ફિશર યોગ્ય ખોરાક, પૂરતું પાણી, કબજિયાતથી બચાવ અને ડૉક્ટરની દવાથી સુધરી શકે છે. પરંતુ સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહે અથવા વારંવાર પાછી આવે તો ફિશરની સારવાર માટે બીજી રીતો કે સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.

ફિશર શું છે?

ફિશર એટલે ગુદાના અંદરના નાજુક ભાગમાં પડેલી નાની ચીર. કઠણ મળ પસાર થવાથી અથવા મળ કરતી વખતે વધારે જોર લગાવવાથી આ ચીર પડી શકે છે. તેના કારણે મળ કરતી વખતે તીવ્ર દુખાવો થવો સામાન્ય છે. કેટલાક દર્દીઓમાં મળ કર્યા પછી પણ થોડો સમય દુખાવો રહે છે અને ટોયલેટ પેપર અથવા મળ સાથે તાજું લાલ લોહી જોવા મળી શકે છે. આવા ફિશરના લક્ષણો દેખાય તો પોતાની રીતે લાંબા સમય સુધી દવા લેવાને બદલે કારણ સમજવું મહત્વનું છે.

શું ફિશર દવાથી ઠીક થઈ શકે છે?

હા, ઘણા નવા ફિશર સર્જરી વગર સુધરી શકે છે. શરૂઆતની ફિશરની સારવારમાં મુખ્ય હેતુ મળને નરમ રાખવાનો અને ચીરને સાજી થવા માટે સમય આપવાનો હોય છે. ડૉક્ટર દર્દીની સ્થિતિ પ્રમાણે આ બાબતોની સલાહ આપી શકે છે:

• ખોરાકમાં રેશાવાળી વસ્તુઓ વધારવી
• પૂરતું પાણી પીવું
• કબજિયાતથી બચવું
• મળ કરતી વખતે વધારે જોર ન લગાવવું
• ગરમ પાણીમાં થોડો સમય બેસવું
• જરૂર મુજબ દુખાવો અથવા ચીર માટે દવા અને મલમ લેવી

ઘણા દર્દીઓમાં આવી સરળ કાળજીથી થોડા અઠવાડિયામાં સુધારો થઈ શકે છે.

દવા કેવી રીતે મદદ કરે છે?

ફિશરમાં માત્ર ચીર જ સમસ્યા નથી. ગુદાની આસપાસના સ્નાયુમાં ખેંચાણ અથવા કડકપણું પણ થઈ શકે છે, જેના કારણે દુખાવો વધે અને ચીરને સાજી થવામાં સમય લાગે. ડૉક્ટર કેટલીક એવી મલમ અથવા દવા આપી શકે છે જે સ્નાયુને ઢીલો કરવામાં અને અસરગ્રસ્ત ભાગમાં લોહીનો પ્રવાહ સુધારવામાં મદદ કરે. કેટલીક સ્થિતિમાં દુખાવો ઓછો કરવા માટેની દવા પણ આપવામાં આવી શકે છે. કઈ દવા લેવી અને કેટલા સમય સુધી લેવી તે દર્દીએ પોતાની રીતે નક્કી ન કરવું જોઈએ.

ક્યારે માત્ર દવા પૂરતી ન હોઈ શકે?

દરેક ફિશર થોડા દિવસમાં ઠીક થઈ જાય એવું જરૂરી નથી. કેટલાક ફિશર લાંબા સમય સુધી રહે છે અથવા વારંવાર પાછા આવે છે. ખાસ કરીને નીચેની પરિસ્થિતિમાં ફરી તપાસ જરૂરી બની શકે છે:

• દવા લીધા છતાં દુખાવો ચાલુ રહે
• મળ કરતી વખતે વારંવાર લોહી આવે
• ચીર લાંબા સમયથી સાજી ન થાય
• કબજિયાત વારંવાર રહે
• સમસ્યા થોડા સમય પછી ફરી થઈ જાય
• મળ કરતી વખતે ખૂબ વધારે દુખાવો થાય

આવા ફિશરના લક્ષણો હોય ત્યારે ડૉક્ટર ફરી તપાસ કરીને આગળની ફિશરની સારવાર નક્કી કરી શકે છે.

જૂનો અથવા વારંવાર થતો ફિશર શું છે?

જે ફિશરમાં લાંબા સમય સુધી સુધારો ન થાય તેને સામાન્ય રીતે લાંબા સમયથી ચાલતો ફિશર માનવામાં આવે છે. આવા દર્દીઓમાં માત્ર ઘરેલુ ઉપાય પૂરતા ન પણ રહે. જો શરૂઆતની સારવાર છતાં ચીર સાજી થતી ન હોય, તો ડૉક્ટર બીજી દવા, ખાસ ઇન્જેક્શન અથવા જરૂર મુજબ સર્જરી વિશે વિચાર કરી શકે છે. ફિશર સર્જરી દરેક દર્દી માટે પહેલો વિકલ્પ નથી. તે સામાન્ય રીતે ત્યારે વિચારવામાં આવે છે જ્યારે બીજા ઉપાયથી પૂરતો સુધારો ન થાય અથવા સમસ્યા ગંભીર હોય.

ફિશર સર્જરી ક્યારે જરૂરી બની શકે છે?

જો ફિશર લાંબા સમયથી હોય, દવા અને જીવનશૈલીના ફેરફારથી સુધારો ન થાય અથવા દર્દીને સતત વધારે દુખાવો રહે, તો ફિશર સર્જરીની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે. ફિશરની એક જાણીતી સર્જરીને લેટરલ ઇન્ટર્નલ સ્ફિન્ક્ટેરોટોમી કહેવામાં આવે છે. તેમાં ગુદાની અંદરના સ્નાયુનો નાનો ભાગ કાપીને તેની ખેંચાણ ઓછી કરવામાં આવે છે. આથી ચીરને સાજી થવામાં મદદ મળી શકે છે. સર્જરીના પણ પોતાના લાભ અને શક્ય જોખમો હોય છે. તેથી નિર્ણય દર્દીની તપાસ કર્યા પછી સર્જન સાથે ચર્ચા કરીને લેવો જોઈએ.

દવા અને સર્જરી વચ્ચે શું ફરક છે?

દવા અને સર્જરી બંનેનો હેતુ ફિશરને સાજી થવામાં મદદ કરવાનો છે, પરંતુ બંનેનો ઉપયોગ અલગ સ્થિતિમાં થાય છે.

મુદ્દો	દવાથી સારવાર	સર્જરી
સામાન્ય રીતે ક્યારે	નવા અથવા હળવા ફિશરમાં	લાંબા સમયથી ચાલતા અથવા દવાથી ન સુધરતા ફિશરમાં
મુખ્ય હેતુ	મળ નરમ રાખવો, દુખાવો અને ખેંચાણ ઘટાડવું	સ્નાયુનો વધારે તણાવ ઘટાડવું
દરેક દર્દીને જરૂરી?	ઘણા દર્દીઓમાં પ્રથમ પગલું	દરેક દર્દીને જરૂરી નથી
નિર્ણય કોણ કરે?	તપાસ પછી ડૉક્ટર	તપાસ પછી સર્જન
આગળની કાળજી	ખોરાક, પાણી અને કબજિયાતથી બચાવ	સર્જન દ્વારા આપવામાં આવેલી સૂચના મુજબ

આ સરખામણી સામાન્ય સમજ માટે છે. તમારા માટે કયો વિકલ્પ યોગ્ય છે તે તપાસ વગર નક્કી કરી શકાય નહીં.

કબજિયાત દૂર કરવી કેમ જરૂરી છે?

કઠણ મળ ફિશર થવાનું એક સામાન્ય કારણ છે. એકવાર ચીર પડી જાય પછી વારંવાર કઠણ મળ પસાર થાય તો તે ફરી ખૂલી શકે છે અને દુખાવો ચાલુ રહી શકે છે. એટલે ફિશરની સારવાર દરમિયાન માત્ર દવા પર આધાર રાખવો પૂરતો નથી. રોજિંદા ખોરાકમાં ફળ, શાકભાજી અને રેશાવાળી વસ્તુઓ રાખવી તથા પૂરતું પાણી પીવું મહત્વનું છે. મળ કરતી વખતે વધારે જોર લગાવવાનું પણ ટાળવું જોઈએ.

ક્યારે ડૉક્ટરને બતાવવું જોઈએ?

જો મળ કરતી વખતે દુખાવો અને લોહી આવવાની સમસ્યા વધી રહી હોય અથવા ઘરેલુ કાળજી પછી પણ લગભગ એક અઠવાડિયામાં સુધારો ન દેખાય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. ખાસ કરીને આ ફિશરના લક્ષણોને અવગણવા નહીં:

• મળ કરતી વખતે વારંવાર તીવ્ર દુખાવો
• મળ સાથે સતત લોહી આવવું
• મળ કર્યા પછી લાંબા સમય સુધી બળતરા કે દુખાવો
• વારંવાર કબજિયાત થવી
• સારવાર પછી પણ સમસ્યા પાછી આવવી

મળમાં લોહી આવવાનું કારણ હંમેશા ફિશર જ હોય એવું નથી. તેથી વારંવાર લોહી દેખાય તો યોગ્ય તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

ડૉ. ભાવિન બારિયાની સારવાર સેવા શા માટે પસંદ કરશો?

ડૉ. ભાવિન બારિયા અમદાવાદમાં સામાન્ય અને લેપ્રોસ્કોપિક સર્જરી સાથે ફિશર જેવી સમસ્યાઓની સારવાર કરે છે. તેમનું ધ્યાન પહેલા દર્દીની તકલીફ અને ફિશરના લક્ષણો સમજવા, યોગ્ય તપાસ કરવા અને ત્યારબાદ દર્દીની સ્થિતિ મુજબ સારવાર સમજાવવા પર રહે છે. દરેક ફિશરમાં સર્જરી જરૂરી નથી, તેથી દવા, રોજિંદી કાળજી અને જરૂર જણાય ત્યારે ફિશર સર્જરી જેવા વિકલ્પો દર્દીની હાલત પ્રમાણે ચર્ચવામાં આવે છે. તેમની વેબસાઇટ મુજબ તેઓ એમ.એસ. જનરલ સર્જરી અને એફ.એમ.એ.એસ. લાયકાત ધરાવે છે.

નિષ્કર્ષ

ફિશર થાય એટલે તરત સર્જરી કરાવવી પડે એવું નથી. ઘણા નવા ફિશર યોગ્ય ખોરાક, પૂરતું પાણી, કબજિયાતથી બચાવ અને ડૉક્ટરની દવાથી સુધરી શકે છે. પરંતુ સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહે, વારંવાર પાછી આવે અથવા ખૂબ દુખાવો અને લોહી આવતું હોય ત્યારે બીજા સારવાર વિકલ્પો પર વિચાર કરવો પડી શકે છે. ફિશર સર્જરી સામાન્ય રીતે ત્યારે વિચારવામાં આવે છે જ્યારે શરૂઆતની સારવારથી પૂરતો ફાયદો ન થાય. તેથી પોતાની રીતે નિર્ણય લેવાને બદલે યોગ્ય તપાસ કરાવી સારવાર પસંદ કરવી વધુ સારી છે.

જો મળ કરતી વખતે સતત દુખાવો, બળતરા અથવા લોહી આવવાની સમસ્યા થઈ રહી હોય, તો ડૉ. ભાવિન બારિયા સાથે પરામર્શ માટે સંપર્ક કરો. ફોન: +91 99789 20584 અને આજે જ તમારું અપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)